Tầm QUAN TRỌNG của tiếng nhật đối với Thực tập sinh

Nếu có ai hỏi: “điều gì mà bạn muốn được biết nhất trước khi đi Nhật”

Thì câu trả lời sẽ là: “Giá mà mình hiểu được sự cần thiết của tiếng Nhật như thế nào!”

Nghe qua có vẻ vô lý, Nhể. Đi làm ở nước ngoài thì cần hiểu ngôn ngữ của nơi đó là điều hiển nhiên rồi còn gì nữa, nói như thừa. Khoan hãy bỏ qua, bạn hãy để mình nói thêm một chút.

Bạn sẽ được đào tạo tiếng nhật trong 6 tháng

Trước khi sang đây, mọi người sẽ được trải qua khoảng 6 tháng tại trại “cải tạo” (theo cách mà mọi người hay nói về trung tâm tiếng Nhật của mình). Tại đây bạn được học mọi thứ về nơi mà bạn sắp đặt chân đến, từ cách chào hỏi, nề nếp tác phong và đương nhiên là cả tiếng Nhật.

Phần lớn các trung tâm tại Việt Nam - theo sự hiểu biết của mình, sẽ sử dụng giáo trình Mina no Nihongo để làm tài liệu giảng dạy chính. Trước khi bay, nếu bạn may mắn có đủ thời gian học hết toàn bộ 2 quyển của giáo trình. Thì năng lực tiếng Nhật trên giấy tờ của bạn sẽ tương đương N4, và có khả năng nói tương đương với với một em bé mẫu giáo ở Nhật.

Không chỉ thế đâu, tiếng Nhật mà bạn được học là tiếng Nhật trong sách vở. Mà bạn biết rồi đấy, lý thuyết và thực hành nó là hai chuyện khác nhau. Người Nhật trong giao tiếp hàng ngày, họ sẽ không nói đại loại kiểu “wa tà shi wá …” đâu. Đó sẽ là tiếng lóng, tiếng địa phương, はやくち-hayakuchi (nói nhanh)... chưa kể là những câu chửi bậy toàn ê là ê (vì khi nói bậy người ta hay chuyển chữ cuối thành ê, rồi bạn sẽ biết thôi, ahihi).

Trong những anh chị em cùng là TTS mà mình biết, nếu dùng quan điểm về tiếng Nhật, có thể chia thành hai nhóm đối tượng. Nhóm thứ nhất, ham học và mong muốn sử dụng thành thạo tiếng Nhật. Và nhóm thứ hai, ngược lại nhóm trước. Nói như vậy không có nghĩa là mình phân biệt tốt xấu, vì quan điểm và điều kiện khả năng mỗi người là khác nhau.

Nhưng sau đây, hãy cùng mình xem, tiếng Nhật sẽ giúp gì nếu bạn là một Thực tập sinh, NHÁ!

Đầu tiên là trong cuộc sống hằng ngày

Khoan hãy tạm nói đến việc, tôi sẽ học tiếng Nhật thành tài, sau đó sẽ trở thành một phiên dịch viên rất gì và này nọ.

Trước tiên, hãy xét đến lợi ích trong cuộc sống hằng ngày của mọi người. Khi ra khỏi nhà bạn gặp người Nhật, cô nhân viên thu ngân siêu thị cũng là người Nhật, chỗ làm của bạn cũng toàn người Nhật. Đương nhiên bạn sẽ không thể dùng tiếng mẹ đẻ để giao tiếp với họ, và lại càng không thể bắt họ học tiếng Việt để chém gió với mình được rồi. Bạn sẽ luôn cần sử dụng tiếng Nhật, nó sẽ ám vào bạn ngay cả trong khi mơ!!!ahihi

Tiện đây mình xin chia sẻ một câu chuyện sau. Trả là, người Việt mình khi mới sang đây, hay chia sẻ với nhau câu chuyện vui về việc mua đồ. Lúc sang thì tiếng tăm thì biết cái chi đâu, đi mua đồ thì đâu có đọc được chữ người ta viết, vì toàn là chữ hán. Mua thì cứ dùng trực giác và cảm nhận mà mua thôi.

Vào cái hôm mà nhà hết dầu ăn, thì thằng bạn nó bảo: "ra siêu thị thấy cái gì màu vàng là lấy".

Tới lúc mang về cho nó rán cá, thì, ờ ờ ờ… mới biết cái chai vừa mua về là dấm. Mà dùng dấm đem ra rán cá là dở hơi rồi. Vừa không có cá ăn, vừa bị bọn nó cười cho vào mặt. Và còn nhiều sự nhầm lẫn giữa muối với đường, dầu gội đầu với dầu xả tóc hay mua bim bim của chó về để ăn. Trong thời gian mới sang, đó sẽ là một câu chuyện vui. Nhưng sẽ không còn vui nữa khi bạn đã sống một thời gian rồi mà vẫn còn nhầm lẫn tên đồ dùng, chỉ vì không thuộc mặt chữ. Và mình đã gặp trường hợp như vậy.

Trong công việc thì sao...

Cái ngày mình đến Nhật, ngoài hành trang là một vali hành lý quần áo và mì tôm, thì còn có trong tay là kiến thức đến bài 37 giáo trình minna.

Hồi còn ở trung tâm học tiếng, ngữ pháp cũng bình thường thôi, nhưng vì mình cũng nhanh mồm nhanh miệng, nên mấy môn về kaiwa (giao tiếp) cũng không đến nỗi tệ. Vẫn khá tự tin vì ngay cả thời gian học ở nghiệp đoàn cũng được làm phiên dịch không chính thức của đơn.

Mọi chuyện vẫn tốt đẹp cho đến khi chính thức về tới công ty...

Sự tự tin đã không còn thay vào đó là cảm giác tự ti về khả năng bản thân. Vì mình hầu như không thể hiểu được đối phương muốn nói gì, ngoài những câu giao tiếp đơn giản. Mình cần tiếp nhận thông tin và phản ứng lại ngay lập tức vì tính chất công việc. Sẽ chẳng có ai đứng lại giải thích chậm rãi cho bạn hiểu vấn đề, vì họ cũng có công việc riêng của bản thân.

Khi sang đây, có những trường hợp may mắn có phiên dịch đi kèm trong thời gian học việc hoặc có senpai là đồng hương thì đó là một may mắn. Nhưng nếu bạn rơi vào trường hợp khác, nơi chỉ có bạn và xung quanh toàn là người Nhật. Thì tiếng Nhật sẽ đóng vai trò quan trọng giúp bạn tiếp thu công việc mới và giao tiếp hằng ngày với đồng nghiệp. Mình tạm thời bỏ qua một số yếu tố liên quan khác như tính chất công việc, từ vựng chuyên ngành, khả năng tiếp thu… mà chỉ nói đến nền tảng cơ bản tiếng nhật ban đầu.

Đương nhiên là trong giai đoạn này bạn chưa thể nào nghe và nói như gió được rồi.

Nhưng bây giờ hãy thử theo cách nhìn này của mình, dù bạn có nền tảng tiếng nhật sơ cấp ban đầu thôi. Nhưng ví dụ trong công việc, bạn phân biệt được điều ông sếp nói cầm con dao thay vì cái dĩa, cái búa thay vì cái kìm. Hay nếu trong những lúc cái anh bạn làm cùng đang cần hỗ trợ, kêu bạn lại giúp, xong không hiểu mà cứ đứng tại chỗ “hai, wakarimashita” rồi đứng đấy cười là DỞ rồi.

Ngoài ra, hãy tự tìm tòi thêm về những từ vựng giúp ích cho bạn trong công việc, để có lúc sẽ cần đến. Từ những việc nhỏ như vậy, cách nhìn nhận từ mọi người xung quanh về bạn sẽ trở nên tốt hơn. Và người Nhật họ luôn công nhận, đánh giá cao sự nỗ lực dù là nhỏ bé như vậy. Xét ở góc độ lớn hơn, thì mình hay bạn - là một tts Việt Nam, đại diện cho sức trẻ, sức khoẻ của nước mình. Cách nhìn nhận về chúng ta, cũng sẽ là cách mà người Nhật cảm nhận về con người nước mình. Eo, cái này mình nói hơi vĩ mô tý, những cũng hợp lý phải không!

À, sẽ có những trường hợp từ những người đi trước, nói rằng "làm mấy năm trời tao có cần dùng tiếng nhật đ#o đâu, mà vẫn làm tốt việc thôi". Mình không phủ nhận, đây cũng là một góc nhìn. Cùng với quan điểm trên của mình, bạn hãy rút ra kết luận của bản thân. NHÁ!

Và trong giao tiếp với đồng nghiệp người Nhật

Hiện tại, tiếng Nhật của mình đã tiến bộ hơn một chút so với trước đây. Cao siêu quá thì chưa đến nhưng để chém gió hay “nói bậy” cùng mấy thanh niên làm cùng thì cũng không đến nỗi.

Bạn biết không, cũng nhờ tiếng Nhật, hằng ngày mình nói chuyện cùng những người làm cùng về những thứ trên trời dưới đất, cái gì khó quá không hiểu thì dùng thêm cả chân với tay vào để giải thích. Từ đó, mình bắt đầu hiểu thêm về những thứ mình còn chưa biết qua những cuộc trò chuyện này. Mình dần hiểu được những thứ trước đây không thể giải thích. Như:

Tại sao mấy ông này nói chuyện nghe “thảo mai” thế nhể, hở ra là cảm ơn.

Làm phiền một chút cũng xin lỗi

Không thích mà cứ giả vờ là "thích ơi là thích", không hiểu???

Ở chiều ngược lại, họ cũng hiểu thêm về con người Việt Nam thông qua những câu chuyện của mình (mong là mình chuyền đạt được đúng những gì về Việt Nam).

Theo cảm nhận của mình, người Nhật gần đây có cái nhìn không mấy thiện cảm về người Việt mình.

Vì sao bạn biết không?

Trên các phương tiện truyền thông, báo đài, tivi Nhật Bản, mình thấy thì từ lúc có dịch trở đi (theo quan sát của mình), thì các vụ việc không hay liên quan đến người Việt mình khá nhiều. Mình thì không có thể phán xét họ đúng sai được phải không, vì không biết rõ hoàn cảnh mỗi người ra sao. Nhưng thử nghĩ xem nhá, nếu những người Nhật chưa từng được tiếp xúc với những người nước mình bao giờ, thì hình ảnh về con người nước ta sẽ thế nào nhỉ. Lúc này từ những trường hợp nhỏ này, họ sẽ nhìn nhận về toàn thể cộng nước ta, với ánh mắt “hình viên đạn” ha.

Và bạn bè đồng nghiệp người Nhật, mỗi khi biết những tin tức như vậy, lại tìm đến mình và hỏi. May mắn là khi mình dùng cả miệng lẫn chân với tay, thì họ cũng hiểu phần nào được câu chuyện, đó chỉ là những trường hợp nhỏ chứ không phải toàn thể. Đấy nếu lúc đó, người ta hỏi mà mình ngồi cười trừ, thì sau đấy cả công ty sẽ là câu chuyện về “cái bọn ガイジン” (bọn ngoại quốc - cách gọi mang tính phân biệt).

Lời kết

Các phần trên thì mình vẫn đang nói hơi chung chung, như kiểu làm tại Nhật thì cần biết tiếng nhật là điều hiển nhiên quá rồi còn gì.

Những điều nói ở trên chắc bạn cũng đã được đọc ở đâu đó trên web nào đó, các sensei của bạn cũng đã nói. Nhưng thường những điều mọi người cho là biết rõ rồi thì không được coi trọng. Giống như với việc mọi người biết được tập thể dục là tốt cho sức khoẻ, ai trả biết, nhưng không ai sẵn sàng bắt đầu làm cả. Chỉ cho tới khi sức khoẻ đi xuống, thì họ mới bắt đầu tìm đến những biện pháp chăm lo cho sức khoẻ, lúc đó muộn mất rồi.

Do đó, ngày từ bây giờ khi còn có thể, mọi người hãy cố gắng hết sức, học càng nhiều càng tốt NHÁ!!!

Tại đây, mình không đưa ra được lời khuyên hay phương pháp học hiệu quả. Nhưng mình tin nếu bạn hiểu được sự quan trọng và quyết tâm, thì bạn sẽ tự tìm ra được phương pháp phù hợp với mình. Bài viết dành cho các bạn TTS đang rèn luyện ở Việt Nam, mong rằng bạn có thêm một góc nhìn mới về việc học tiếng Nhật.

Nếu bạn còn đang phân vân rằng, bây giờ tắt điện thoại đi học hay xem nốt tập phim còn đang dở. Thì nếu đọc được dòng này, hãy tắt điện thoại và xách mông đi học ngay thôi nào. Cảm ơn bạn đã đọc mấy dòng này của mình - ありがとうございます. Chúc bạn thành công!