Các đơn vị bảo vệ quyền lợi của Thực tập sinh cần biết

Dưới đây là những tổ chức có liên quan đến việc đảm bảo quyền lợi cho Thực tập sinh khi làm việc tại Nhật Bản. Bạn hãy nắm rõ thông tin để tự bảo vệ quyền lợi cho bản thân.

PS: Bài viết được tổng hợp từ các nguồn thông tin có uy tín trên Internet.

1, Nghiệp đoàn

Nghiệp đoàn trong tiếng Nhật là 協同組合. Theo Wikipedia “Nghiệp đoàn là các đoàn thể, tổ chức được hình thành liên quan đến chuyên môn, nghề nghiệp, thương mại và các hoạt động của những người thường là cùng chung một nghề nghiệp”. Hiểu theo cách đơn giản nhất: nghiệp đoàn là tổ chức đại diện cho quyền lợi của người lao động ở Nhật Bản.

Nghiệp đoàn sẽ đóng vai trò trung gian, kết nối doanh nghiệp Nhật Bản, với công ty phái cử và thực tập sinh.

1.1, Vai trò của Nghiệp đoàn đối với Thực tập sinh

Liên hệ tuyển dụng lao động

Khi các doanh nghiệp Nhật Bản muốn tuyển dụng lao động nước ngoài sẽ gửi thông tin đến nghiệp đoàn địa phương và mọi quá trình tuyển dụng sẽ đều thông qua nghiệp đoàn này. Sau đó, nghiệp đoàn sẽ liên hệ với công ty phái cử ở Việt Nam kết nối với Thực tập sinh. Như vậy, thực tập sinh khi sang làm việc tại Nhật Bản sẽ đều phải thông qua nghiệp đoàn.

Quản lý và hỗ trợ TTS

Trong thời gian 1 tháng đầu nhập cảnh, TTS sẽ được đào tạo tại Nghiệp đoàn. Tại đây, bạn sẽ được đào tạo các kỹ năng cần thiết, kiến thức cơ bản để có thể hòa nhập nhanh với cuộc sống và công việc tại Nhật.

Ngoài ra, bạn sẽ được nhận trợ cấp trong thời gian đào tạo này. Thông thường mức trợ cấp tháng đầu rơi vào khoảng 6 man – tương đương 12 triệu đồng.

Trong suốt quá trình làm việc, Nghiệp đoàn có trách nhiệm hỗ trợ bạn trong tất cả những vấn đề từ công việc đến cuộc sống.

Bảo vệ quyền của TTS

Vai trò chính của nghiệp đoàn là bảo vệ quyền lợi của TTS. Hàng tháng nghiệp đoàn sẽ tới thăm lao động và tiếp thu những phản ánh của lao động về doanh nghiệp. Nghiệp đoàn có trách nhiệm bảo vệ quyền lợi của người lao động. Trong mọi trường hợp, nghiệp đoàn là đơn vị đứng giữa giải quyết các vấn đề giữa người lao động và doanh nghiệp.

Phái cử người sang Việt Nam trực tiếp tổ chức thi tuyển

Nghiệp đoàn có vai trò đặc biệt quan trọng đối với thực tập sinh Nhật Bản. Khi các xí nghiệp Nhật có nhu cầu tuyển dụng lao động nước ngoài thì họ sẽ gửi yêu cầu đến nghiệp đoàn địa phương và thông qua nghiệp đoàn để tuyển dụng.

Thông thường khi sang Việt Nam tuyển dụng lao động, sẽ bao gồm cán bộ nghiệp đoàn và cán bộ doanh nghiệp cần tuyển dụng. Tuy nhiên, cán bộ nghiệp đoàn thường không quyết định kết quả thi tuyển của các thí sinh mà kết quả chủ yếu sẽ do bộ phận chuyên trách của doanh nghiệp Nhật.

1.2, Người chi trả kinh phí cho Nghiệp đoàn?

Người chi trả kinh phí hoạt động của Nghiệp đoàn chính là bạn. Hàng tháng công ty nơi bạn làm việc sẽ lấy một phần từ lương cơ bản và gửi cho Nghiệp đoàn, bắt đầu từ khi làm việc tại công ty.

Đổi lại bạn sẽ nhận được sự hỗ trợ về các vấn đề trong công việc và cuộc sống.

2, Tổ chức JITCO

JITCO tên đầy đủ Japan International Training Cooperation Organization là một Tổ chức hợp tác tu nghiệp quốc tế Nhật Bản – Tổ chức công ích pháp nhân. JITCO được thành lập năm 1991 bởi Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao, Bộ Y tế, Bộ Giao thông vận tải và Du lịch, Bộ Lao động và Phúc lợi, Bộ Kinh tế, Bộ Thương mại công nghiệp và Đất đai.

Chức năng chính của tổ chức JITCO là quản lý và đảm bảo quyền lợi cho lao động nước ngoài làm việc tại Nhật một cách đúng đắn.

2.1, JITCO hoạt động như thế nào?

Chương trình hợp tác giữa JITCO và Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội được ký kết năm 1992 về việc phái cử và tiếp nhận thực tập sinh Việt Nam sang tu nghiệp tại Nhật Bản. Mục đích của quan hệ hợp tác này là hỗ trợ, đào tạo, giúp lao động nâng cao tay nghề, đồng thời tiếp cận với kỹ thuật, công nghệ hiện đại để sau khi quay về có thể đóng góp cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Một vài hoạt động chính:

• JITCO giữ vai trò hướng dẫn các cơ quan phái cử của các nước cũng như các doanh nghiệp, đoàn thể tư nhân đang thực hiện việc tiếp nhận thực tập sinh để thực hiện chế độ tu nghiệp sinh được tiến hành tốt.

• Hướng dẫn và hỗ trợ để đảm bảo quyền lợi pháp lý cho thực tập sinh theo quy định của pháp luật Nhật Bản, đồng thời tư vấn, giải quyết những khó khăn mà họ gặp phải khi sống và làm việc tại Nhật.

• Hỗ trợ các cơ quan tiếp nhận, tu nghiệp sinh kỹ năng và các cơ quan phái cử để nâng cao hiệu quả của việc thực tập kỹ năng.

2.2, Vai trò của JITCO với thực tập sinh Nhật Bản

Mục đích chính của JITCO là hỗ trợ và bảo vệ quyền lợi cho lao động Việt Nam tại Nhật Bản nói riêng và lao động nước ngoài làm việc tại Nhật nói chung. Cụ thể, tổ chức JITCO đảm nhận các nhiệm vụ sau:

• Hỗ trợ tư vấn thực tập sinh Việt Nam bằng tiếng Việt: JITCO có đội ngũ hỗ trợ thực tập sinh theo ngôn ngữ của nước sở tại trong đó có Việt Nam.

• Hỗ trợ tư vấn về sức khỏe tinh thần cho thực tập sinh

• Hỗ trợ tư vấn sức khỏe và y tế cho thực tập sinh

2.3, Sự thay thế từ JITCO sang OTIT

Trước đây, tổ chức JITCO là đơn vị trực tiếp hỗ trợ và bảo vệ quyền lợi của tất cả thực tập sinh nước ngoài tại Nhật. Tuy vậy, tổ chức này lại không thuộc quyền quản lý của Chính phủ Nhật Bản. Cũng vì vậy mà JITCO không có thẩm quyền trong việc chế tài và xử phạt các công ty hay nghiệp đoàn khi họ vi phạm hợp động và quyền lợi của thực tập sinh.

Vì vậy, sau khi ban hành chính thức chính sách dành cho thực tập sinh ngày 1/11/2017, chính phủ Nhật phải thành lập một tổ chức có quyền hạn pháp lý thực thi những quy định trong chính sách này. Đây cũng là lý do tổ chức OTIT Nhật Bản ra đời thay thế cho JITCO. Điều này tạo ra một quy trình pháp lý thống nhất; vô cùng có lợi cho thực tập sinh nước ngoài khi đến Nhật sinh sống vào làm việc.

Cùng mình tìm hiểu về OTIT trong phần 3 của bài viết.

3, Tổ chức OTIT

OTIT Viết tắt của tên tiếng Anh là: Organization for Technical Intern Training. Dịch sang tiếng Việt là: Hiệp hội thực tập kỹ năng quốc tế.

OTIT được thành lập ngày 1/11/2017, là tổ chức trực thuộc chính phủ, có quyền pháp lý được quy định rõ ràng. Tổ chức này có chức năng chính là hỗ trợ thực tập sinh kỹ năng, giám định và chấp nhận các đơn vị tiếp nhận đăng ký, phê duyệt kế hoạch thực tập sinh kỹ năng, quản lý hoạt động của các tổ chức quản lý và tổ chức thực hiện.

Trang chủ của OTIT: https://www.otit.go.jp/notebook_vi/

3.1, Tại sao OTIT thay thế cho JITCO?

Về mục đích hoạt động, vai trò của OTIT và JITCO đều là hỗ trợ thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản. Vậy tại sao lại thay thế JITCO bằng OTIT?

Bắt đầu từ ngày 1/11/2017, chính phủ Nhật Bản chính thức ban hành luật thực tập sinh kỹ năng. Khi đã có luật của chính phủ, cần phải có một tổ chức có pháp lý, quyền hạn để thực thi những quy định.

Trong khi đó, tổ chức JITCO chỉ là tổ chức công ích không thuộc chính phủ,không có quyền hạn pháp lý để chế tài xử phạt các công ty và nghiệp đoàn tiếp nhận khi họ sai phạm hợp đồng lao động với thực tập sinh. Chính vì thế, tổ chức OTIT được thành lập và thay thế cho JITCO từ ngày 1/11/2017.

Mục đích của tổ chức OTIT là hỗ trợ và đảm bảo quyền lợi, phát triển nguồn nhân lực theo diện thực tập sinh.

3.2, Quyền hạn của OTIT là gì?

Bên cạnh vai trò đảm bảo và phát triển nguồn nhân lực theo diện Thực tập sinh Nhật Bản, OTIT còn có các quyền hạn khác như:

• Được phép rà soát các nghiệp đoàn, công ty xem có đủ khả năng tiếp nhận lao động diện thực tập sinh hay không.

• Được phép ngăn cấm hay hạn chế tuyển thực tập sinh với các nghiệp đoàn hay xí nghiệp có sai phạm. Trường hợp sai phạm quá mức có thể bị OTIT loại khỏi danh sách đơn vị tiếp nhận.

• Có quyền thương thảo và đưa ra kiến nghị để Bộ lao động, thương binh và xã hội Việt Nam đưa ra quyết định rút giấy phép của những công ty phái cử có nhiều sai phạm.

• Đứng ra hỗ trợ, tư vấn và giúp thực tập sinh khi thực tập sinh có vướng mắc về pháp lý ở Nhật Bản.

• Có quyền và chức năng đòi lại các lợi ích như lương, các chế độ khác khi công ty tiếp nhận không trả hoặc trả không đúng luật lao động của Nhật cho thực tập sinh.

3.3, Vai trò của OTIT đối với Thực tập sinh

Tư vấn, hỗ trợ tại Hiệp hội thực tập kỹ năng quốc tế, cụ thể:

• Muốn được hướng dẫn về tôn giáo, tập quán, đồ ăn, quan điểm

• Có thắc mắc về điều kiện lao động, chẳng hạn như tiền lương làm ngoài giờ

• Khi không hiểu các chỉ thị thực tập sinh kỹ năng, gặp rắc rối do bất đồng quan điểm cũng như tập quán sinh hoạt.

• Khi có vấn đề về tiền đặt cọc, tiền phạt vi phạm, tiền bồi thường với công ty phái cử

• Khi cảm thấy có hành vi vi phạm Luật thực tập sinh kỹ năng tại nơi làm việc.

• Khi không thể tiếp tục thực tập do tình hình kinh doanh của nơi thực tập mà không được đơn vị quản lý tìm kiếm nơi thực tập mới.

• Khi có nguyện vọng thay đổi nơi thực tập khi chuyển sang chương trình thực tập sinh kỹ năng số 3 nhưng không được đơn vị quản lý giúp đỡ tìm kiếm nơi thực tập mới.

• Khi có vấn đề thắc mắc về chế độ thực tập sinh kỹ năng.

• Khi không biết xin tư vấn tại đâu về các vấn đề luật pháp và chế độ của Nhật Bản.

Tư vấn về điều kiện lao động

Trụ sở lao động của các địa phương và các cơ sở giám sát thực hiện tiêu chuẩn lao động nhận tư vấn trực tiếp và qua điện thoại về các vấn đề liên quan đến lao động như mâu thuẫn tại nơi làm việc, điều kiện lao động.

Nếu có hành vi vi phạm luật pháp liên quan đến tiêu chuẩn lao động, bạn có thể tố cáo với Cơ sở giám sát thực hiện tiêu chuẩn lao động trên toàn quốc.

Cơ sở tư vấn về thủ tục nhập cảnh, lưu trú

Tư vấn về thủ tục nhập cảnh, lưu trú được thực hiện tại Cục quản lý xuất nhập cảnh địa phương trực thuộc khu vực nơi bạn sinh sống.

Hãy sử dụng các Trung tâm thông tin tổng hợp về lưu trú cho người nước ngoài có sử dụng tiếng nước ngoài.

Thực tập sinh kỹ năng nếu bị hối thúc về nước trái ý muốn có thể đệ trình sự việc đó với cán bộ xét duyệt nhập cảnh khi làm thủ tục xuất cảnh tại cảng hàng không hoặc cảng biển.

Như vậy, người nước ngoài đang lao động và làm việc tại Nhật Bản theo diện thực tập sinh kỹ năng có thể liên hệ với tổ chức OTIT để được hỗ trợ tốt nhất những vấn đề liên quan.